Σάββατο, 21 Οκτώβριος, 2017

Τέλος στην εξαίρεση των ναυτικών από Οδηγίες



«Βήμα» για την κατάργηση της εξαίρεσης των ναυτικών από 5 ευρωπαϊκές οδηγίες έγινε, την Τετάρτη 10/12, κατά την σύνοδο του Συμβουλίου Υπουργών Απασχόλησης και Κοινωνικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το Συμβούλιο, στο οποίο η χώρα μας εκπροσωπήθηκε από τον υπουργό Εργασίας Γιάννη Βρούτση, κατέληξε σε «γενική προσέγγιση» για την Οδηγία, που προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο:
•    Να υπάρξει μια πιο ομοιόμορφη προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων των ναυτικών, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος στην ενημέρωση και τη διαβούλευση, και να παρέχει στους ναυτικούς τα ίδια δικαιώματα με αυτά που απολαμβάνουν οι εργαζόμενοι στην ξηρά, λαμβάνοντας  «υπόψη την ιδιαίτερη φύση του τομέα της ναυτιλίας», όπως αναφέρεται, χαρακτηριστικά, στην ανακοίνωση του Συμβουλίου.

Για την επίτευξη αυτού του στόχου προτείνονται τροποποιήσεις σε συνολικά πέντε οδηγίες του εργατικού δικαίου ώστε να εφαρμόζονται στους ναυτικούς. Πρόκειται για τις οδηγίες σχετικά με την «αφερεγγυότητα του εργοδότη», τις «ευρωπαϊκές επιτροπές επιχειρήσεων», «ενημέρωση και διαβούλευση», «ομαδικές απολύσεις» και «μεταβίβαση των επιχειρήσεων».

«Αυτές οι οδηγίες στοχεύουν στους εργαζόμενους στη στεριά και επί του παρόντος είτε απαλλάσσουν τους ναυτικούς και / ή τους αλιείς ή επιτρέπουν στα κράτη μέλη να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής τους, χωρίς ρητή αιτιολόγηση», αναφέρεται, στην ίδια ανακοίνωση.

«Χαιρετίζουμε τη γενική προσέγγιση του Συμβουλίου και επαινώ την ιταλική Προεδρία για το εξαιρετικό έργο της, το οποίο λαμβάνει πλήρως υπόψη τις προτάσεις των κοινωνικών εταίρων για τροποποιήσεις στην αρχική πρόταση της Επιτροπής», σχολίασε ο εκπρόσωπος της Ένωσης των Ευρωπαίων Εφοπλιστών (ECSA), Pia Ε Voss.

Να σημειωθεί ότι η ECSA και η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εργαζομένων στις Μεταφορές (ETF), οι ευρωπαίοι κοινωνικοί εταίροι στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών, είχαν οι ίδιοι καταλήξει, τον περασμένο Οκτώβριο, σε συμφωνία για το θέμα των αποκλεισμών των ναυτικών από τη νομοθεσία της ΕΕ .

Η ECSA είχε ανακοινώσει ότι η συμφωνία έχει ως στόχο να κλείσει ορισμένα κενά και να εξασφαλίσει ότι οι ναυτικοί θα αντιμετωπίζονται επί ίσοις όροις με τους εργαζόμενους στη στεριά, λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά του τομέα των θαλάσσιων μεταφορών.

«Η συμφωνία του Συμβουλίου μπορεί να χαιρετηθεί  ως ένα πολύ θετικό αποτέλεσμα που θα βοηθήσει να υπάρξουν εγγυήσεις για την πλήρη άσκηση του δικαιώματος των ναυτικών στην ενημέρωση και τη διαβούλευση στο πλαίσιο της επιχείρησης και το δικαίωμά τους σε δίκαιες συνθήκες εργασίας», τόνισε ο εκπρόσωπος της ETF , Mark Dickinson. Και πρόσθεσε:
«Είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση και προσβλέπουμε στις συζητήσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με την ελπίδα ότι θα οδηγήσει σε ταχεία υιοθέτηση των αναθεωρημένων κανόνων για τους ναυτικούς, που θα συμβάλουν στην προώθηση της απασχόλησης, τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης και εργασίας , την κατάλληλη κοινωνική προστασία και την ενίσχυση του διαλόγου μεταξύ των κοινωνικών εταίρων».

Το ιστορικό του θέματος και οι εξαιρέσεις των Ελλήνων ναυτικών

Η υπόθεση, αυτή, είχε «ανοίξει» από το 2007, με μια Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (COM (2007) 591 τελικό) αλλά χρειάστηκαν 6 (!) ολόκληρα χρόνια για να (ξεπεραστούν οι αντιδράσεις των εφοπλιστών και να) παρουσιαστεί τελικά το Νοέμβρη 2013 η πρόταση Οδηγίας (COM(2013) 798 final) με τις προτεινόμενες τροποποιήσεις (για να δείτε ολόκληρο το περιεχόμενό της πατήστε εδώ)

Ουσιαστικά, όμως, όλα ξεκίνησαν τον Ιούλιο του 2007, όταν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο  ενέκρινε ψήφισμα με  το οποίο ζητούσε  «να έχουν πρόσβαση όλοι οι εργαζόμενοι στο ίδιο επίπεδο προστασίας και να μην αποκλείονται ορισμένες ομάδες αυτόματα από το ευρύτερο επίπεδο προστασίας, όπως συμβαίνει συχνά σήμερα με τους ναυτικούς, τους εργαζόμενους στα πλοία και σε πλωτές μονάδες καθώς και τους εργαζόμενους στις οδικές μεταφορές».

Ανάλογη προτροπή είχε απευθύνει και η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Έτσι, η Κομισιόν αφού επεσήμανε την τεράστια και κοινωνική σπουδαιότητα του θέματος, αφού το 2005 στα 27 κράτη- μέλη της ΕΕ ο συνολικός αριθμός των ναυτικών ανερχόταν σε 204.400 και το ίδιο έτος στα 25 κράτη μέλη υπήρχαν ακόμα 190.000 απασχολούμενοι στην αλιεία, γνωστοποίησε πως σκοπεύει να προχωρήσει σε διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους για την επανεξέταση των εξαιρέσεων.

Από τα ίδια στοιχεία φαινόταν ότι η Ελλάδα είχε βάλει, ουσιαστικά, στο «περιθώριο» της Ευρώπης τους  Έλληνες ναυτεργάτες, καθώς τους είχε εξαιρέσει, πριν από πολλά χρόνια, από το πεδίο εφαρμογής πέντε Οδηγιών της Ε.Ε., που θα μπορούσαν να τους προσφέρουν μια ελάχιστη εργασιακή προστασία.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση της Οδηγίας 2002/74 ΕΚ για την «προστασία των εργαζόμενων σε περίπτωση αφερεγγυότητας του εργοδότη».

Η Ελλάδα, πριν ακόμα ενταχθεί στην τότε ΕΟΚ είχε πετύχει, από το 1980, να εξαιρεθούν τα πληρώματα ποντοπόρων πλοίων από την εφαρμογή των διατάξεων της Οδηγίας, που ίσχυε τότε, (ήταν η  Οδηγία 80/987/ΕΟΚ) για «την προστασία των μισθωτών σε περίπτωση αφερεγγυότητας του εργοδότη».

Τα επόμενα χρόνια η μεγάλη κρίση της ναυτιλίας είχε φέρει εκατοντάδες ναυτεργάτες στην απελπιστική θέση να προσπαθούν να επαναπατριστούν από την «άλλη άκρη της γης» επειδή είχαν εγκαταλειφθεί από πλοιοκτήτες.

Η Πανελλήνια Ναυτική Ομοσπονδία (ΠΝΟ) διεκδικούσε με κάθε τρόπο την επέκταση της Οδηγίας και στον κλάδο.

Αυτό πρακτικά θα σήμαινε ότι θα δημιουργείτο ένα ειδικό ταμείο, που θα τροφοδοτείτο με εφοπλιστικές εισφορές, για την αντιμετώπιση περιστατικών εγκατάλειψης.

Και αντί να γίνει κάποιο βήμα σε αυτή την κατεύθυνση, η Ελλάδα εξαίρεσε τους ναυτεργάτες και από τη νέα, τροποποιημένη Οδηγία 2002/74/ΕΚ, με το ίδιο αντικείμενο, που τέθηκε, από τις 8 Οκτωβρίου 2005, σε ισχύ.

Από την ίδια Ανακοίνωση φαίνεται ότι η Ελλάδα έχει εξαιρέσει τους ναυτεργάτες και από τις διατάξεις των παρακάτω Οδηγιών:
?    Οδηγία 94/45 ΕΚ για τις «Ευρωπαϊκές επιτροπές επιχείρησης», που θεσπίζει την διαβούλευση με την εταιρεία. Η Κομισιόν θεωρεί ότι πρέπει να επανεξεταστεί η δυνατότητα εξαίρεσης των πληρωμάτων.
?    Οδηγία 2002/14/ΕΚ για τη «πληροφόρηση και διαβούλευση»
?    Οδηγία 98/59 ΕΚ για τις «ομαδικές απολύσεις». Η Κομισιόν σημειώνει ότι η Οδηγία έχει αρχίσει σε πολλά κράτη μέλη να περιλαμβάνει και τους ναυτικούς στην οποία πάντως δεν αναφέρεται η χώρα μας.
Όπως αναφέρεται η Κομισιόν είχε ζητήσει εξ αρχής «η εξαίρεσή τους (σ.σ. των ναυτικών) από την προστασία που προβλέπει η οδηγία δεν δικαιολογείται εκτός εάν καλύπτονται από άλλες μορφές εγγύησης που να τους προσφέρουν προστασία ισοδύναμη με αυτήν που απορρέει από την οδηγία».
«Κατά τις συζητήσεις στο Συμβούλιο υπήρξαν αντιδράσεις στην αναφορά σε άλλες μορφές διασφάλισης που προσφέρουν ισοδύναμη προστασία», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
?    Οδηγία 2001/23ΕΚ για «μετεγκατάσταση επιχειρήσεων». Η Κομισιόν στην πρόταση, που είχε κάνει το 1994 ζητούσε την διατήρηση των δικαιωμάτων των εργαζόμενων, που υφίστανται κατά την χρονική στιγμή της μεταφοράς. Ωστόσο, αυτή η άποψη δεν έγινε δεκτή από το Συμβούλιο.
«Αξίζει να σημειωθεί ότι ένας σημαντικός αριθμός κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές χώρες, επέλεξαν να μην εξαιρέσουν τα θαλάσσια σκάφη από την εθνική τους νομοθεσία για την εφαρμογή της οδηγίας», τονίζει στο έγγραφο η Κομισιόν. Η Ελλάδα δεν ανήκει σε αυτές τις χώρες…
?    Οδηγία 96/71ΕΚ για την «απόσπαση εργαζόμενων». Σημειώνεται ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση η Κομισιόν θεωρεί τις εξαιρέσεις δικαιολογημένες.
Ειδικά, για το τομέα υγιεινής και ασφάλειας, ο οποίος καλύπτεται από 28 Οδηγίες, όπως αναφέρεται στην Ανακοίνωση της Ε.Ε. μόνο δύο δεν ισχύουν για τους ναυτεργάτες ενώ υπάρχουν και δύο Οδηγίες, που ισχύουν μόνο για το ναυτιλιακό τομέα.

ΠΗΓΗ

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Your email address will not be published. Required fields are marked as *

*