Παρασκευή, 20 Οκτώβριος, 2017

Το Καραβάκι – Ένα διαχρονικό έθιμο της Σύρου



Το ΚΑΡΑΒΑΚΙ ήταν ένα πολεμικό  πλοίο  μήκους δύο με τέσσερα μέτρα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες μου τους έδιναν ονόματα πολεμικών  πλοίων  ανάλογα   ποιο ήταν το πιο  γνωστό της κάθε εποχής. Καραβάκια που είχαν βγει στην Ερμούπολη είχαν ονόματα όπως : ΚΙΛΚΙΣ, ΛΗΜΝΟΣ, ΑΒΕΡΩΦ ΚΑΙ ΕΛΛΗ .

 

Κάθε χρόνο δύο με τρεις μήνες πριν  την  πρωτοχρονιά πήγαιναν στον ιδιοκτήτη (καραβοκύρη ) του καραβιού για  να  γραφτούν σαν πλήρωμα. ( δηλαδή άτομα που θα βγουν με το καραβάκι να πουν τα κάλαντα).

Του έλεγαν γράψε και εμένα μην με ξεχάσεις, όταν όμως συμπληρώνονταν τον αριθμό   τους έλεγε ο καραβοκύρης, παιδιά τέρμα συμπληρώσαμε , φτιάξαμε το πλήρωμα , άντε και του χρόνου πρώτα ο Θεός .

Το   πλήρωμα αποτελούνταν  από 10 – 15 άτομα: τέσσερα άτομα που σήκωναν το  καραβάκι  , τέσσερα άτομα αναπληρωματικοί , δύο με τρία άτομα που κρατούσαν μπουρούδες,δύο με τρία άτομα ορχήστρα, ένα άτομο που ήταν ο κεντρικός ταμίας και τέλος ο ιδιοκτήτης (καραβοκύρης)

Μπουρούδες : Ήταν μεγάλα κοχύλια κομμένα στην άκρη.

Τις μπουρούδες κρατούσαν άτομα που μπορούσαν να σφυρίξουν .

Ορχήστρα : Η ορχήστρα αποτελείτο από μια, με δύο φλογέρες και ένα τουμπί, παρόμοιο  με αυτό που είχαν οι Ζαμπουνιέρηδες .

Ταμίας : Ταμίας ήταν πάντα ένας έμπιστος του ιδιοκτήτη . Κρατούσε ένα μεγάλο      γκαζοντενεκέ όπου  εκεί συγκεντρωνόντουσαν τα χρήματα .

Το καραβάκι έβγαινε μόνο στην Ερμούπολη την παραμονή και  ανήμερα της πρωτοχρονιάς.  ενώ υπήρχαν χρονιές που έβγαιναν και δύο καραβάκια.

Παραμονή Πρωτοχρονιάς

Συνήθως ξεκινούσε από την Καποδιστρίου κατά τις τέσσερις με πέντε το  πρωί, με πρώτη   στάση στο Δεσποτικό. Το ξεκίνημα γίνονταν τόσο πρωί, γιατι υπήρχε το έθιμο ότι όποιος έλεγε πρώτος τα κάλαντα στον Δέσποτα έπαιρνε και τα περισσότερα χρήματα .

Μετά το Δεσποτικό , ξεχυνόντουσαν στα μαγαζιά, τις δημόσιες υπηρεσίες και τα Εργοστάσια με την συνοδεία της ορχήστρας  και  τον χαρακτηριστικό  ήχο των μπουρούδων. Το σφύριγμα  των  μπουρούδων  είχε  το νόημα από την μια ότι σφυρίζει  το καράβι  και από την άλληνα ακούσει ο κόσμος και να  βγει  στις  πόρτες, παράθυρα και  μπαλκόνια

Επίσης οι μπουρούδες είχαν  και  ένα   άλλο σκοπό. Να πλησιάζουν τον κόσμο να του  εύχονται Χρόνια Πολλά να γυρίζουν  ανάποδα  την μπουρού για  να ρίξουν μέσα τα χρήματα .  Μετά  από  τις μπουρούδες  τα χρήματα πήγαιναν στον κεντρικό ταμία που κρατούσε τον   γκαζοντενεκέ.

Αφού τελείωναν την περιοδεία γίνονταν η μοιρασιά των χρημάτων .

Ανήμερα της Πρωτοχρονιάς

Την ημέρα της πρωτοχρονιάς το «ΚΑΡΑΒΑΚΙ» ξεκινούσε από τα Λαζαρέτα  και  πήγαινε Καμίνια , Βροντάδο, Ξηρόκαμπο, γενικά σε όλα τα σπίτια της Σύρου.

Τελείωναν αργά  το βράδυ όπου γίνονταν πάλι η μοιρασιά.Μάλιστα ανήμερα της πρωτοχρονιάς εκτός από χρήματα οι νοικοκυρές συνήθιζαν να προσφέρουν ποτό , αμύγδαλα και καρύδια .

Από μαρτυρίες μας είπαν ότι κάποιες χρονιές αφού είχαν εξασφαλίσει δωρεάν μεταφορά του  καραβιού  και του πληρώματος από την εταιρεία του Φουστάνου πήγαιναν στο Πειραιά. Έφευγαν την νύχτα  της παραμονής , έφθαναν τα ξημερώματα  και  κατευθείαν  ξεκινούσαν  και  έλεγαν  τα κάλαντα  με  το  καραβάκι  σε όλους τους δρόμους του Πειραιά.

Το ΑΒΕΡΩΦ κυκλοφόρησε το 1934 – 1935 και σταμάτησε περίπου το 1947 με 1948

ΤΟ ΕΛΛΗ κυκλοφόρησε το  1948 και σταμάτησε περίπου το 1957 με 1958.

Την έρευνα έκανε εδώ και χρόνια ο δάσκαλος χορού επί 43 χρόνια στο Λύκειο Ελληνίδων Σύρου και πλέον δάσκαλος στο Παραδοσιακό εργαστήρι Σύρου «ΑΡΩΜΑ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ» Νίκος Σολάρης.

Όλα τα στοιχεία είναι καταγεγραμμένα και κατοχυρωμένα. Περισσότερες πληροφορίες για «ΤΟ ΚΑΡΑΒΑΚΙ» στο λαογραφικό βιβλίο, που πρόκειται να κυκλοφορήσει μέσα στο 2017.

karabaki-ethimo-2

ΚΕΙΜΕΝΟ:ΝΙΚΟΣ ΣΟΛΑΡΗΣ

ΠΗΓΗ cyclades24.gr

 

 

 

 

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ

Your email address will not be published. Required fields are marked as *

*


Σχετικές ειδήσεις